DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, Nil RTV programına katılarak Türkiye’de gıda enflasyonunun nedenlerine, meyve-sebze üreticilerinin ve alıcılarının yaşadığı sorunlara dikkat çekti. Ürünlerin toplama, nakliye, ambalaj ve işletme maliyetleri nedeniyle tüketiciye yüksek fiyatlarla ulaştığını belirten Ekmen, Mersin’de tutuklanan meyve-sebze alıcılarının durumunu da gündeme getirerek, “Meyve dalında 5 lira, markette 50 lira. Zeytin dalında 10 lira, markette 70 lira.” dedi.

Birçok meyveyi toplamak, o meyvenin kendi değerinden daha pahalı

Üreticilerin ürünlerini hasat ettirmekte dahi zorlandığını belirten Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Ekmen, “Bugün mandalinanın toplama maliyeti 5 lira, satış fiyatı ise 3 lira. Zeytinin kilosu 15 lira. Çünkü günlük yevmiye 1.600 lira ve bir işçi günde 100 kilodan fazla ürün toplayamıyor. Birçok meyvenin hasat maliyeti, kendi satış değerini aşıyor. Diyelim ki 3 liralık meyveyi 5 liraya topladı. Bununla da bitmiyor. Nakliye için 1.000 lira ödüyor. Ürün, toptancı tarafından 3 liraya İstanbul’a ya da Ankara’ya getiriliyor. En az 1 lira ambalaj, en az 2 lira da çürüme ve fire maliyeti ekleniyor. Böylece ürünün toptancıdaki maliyeti 20 liraya ulaşıyor. Toptancı markete satış yapıyor. Market de ürünün %20-25’ini çürük ve hasarlı olduğu için ayıklamak zorunda kalıyor. Üretici; yüksek kira, elektrik giderleri ve işçi maliyetleriyle karşı karşıya. İşçi memnun olmasa da üretici tarihin en yüksek asgari ücretini ödüyor. Bütün bu giderlerle birlikte ürünün maliyeti bir anda 5 liradan 35 liraya çıkıyor. Henüz kimse para kazanmış değil. Ancak markette fiyat 50 lira olarak etiketleniyor. Biz de buna itiraz ediyoruz. Dalında 5 lira olan ürün markette neden 50 lira?” şeklinde konuştu.

40 meyve-sebze alıcısı tutuklandı, bunların 15’i çürükçü

Meyve-sebze fiyatlarındaki artışın yalnızca fırsatçılıkla açıklanamayacağını vurgulayan Ekmen, “Bu hikâyeyi devlet bilmiyor mu? Biliyor. İç Ticaret Genel Müdürlüğü de Ticaret Bakanlığı da biliyor. Sayın Bakan Ömer Bolat da anlattı. 5 liraya narenciyeyi almış; 3 lira toplama, 1 lira nakliye, 1 lira paketleme maliyeti var. Ancak bunların faturası yok. Devlete stopajını ödeyerek 10 lira üzerinden kayıt oluşturmuş. Çiftçi de ‘Ben 5 liraya sattım, 10 liraya değil.’ demiş. 40 meyve-sebze alıcısı tutuklandı. Bunların 8’i Mersin’deydi. Silifke Cezaevi’ne ziyarete gittim. Ankara Hali Başkanı Ceyhun Bey’i de ziyaret ettim. Bu 40 kişinin 15’i çürükçü. Meyve suyu fabrikalarına ürün satan kişiler bunlar. Meyve suyu fabrikaları ya bahçede kalan çürük ürünleri ya da halde satılamayan malları alır. Peki, en kötü durumdaki ürünlerde fiyat manipülasyonu olur mu? Bu 15 kişi zaten çöpe gidecek ürünü alıp satıyor. Geri kalan 12 kişi ihracatçı. Bunların arasında Hakan Sefa Çakır ve Ferhat Gürüz de var. Geriye 9-10 kişi kalıyor. Şöyle diyebilirsin: ‘Gerçekten 5 liraya aldın, 10 liraya fatura kestin. Yüzde 2 stopaj ödedin. Oysa gelir vergisi ödeseydin yüzde 4 ödeyecektin. Böylece devleti yüzde 2 zarara uğrattın.’ Bunu söyleyebilirsin ama bu nedenle bir insanı tutuklayamazsın. Türkiye’de usul kanununa muhalefetten tutuklu kimse yok. Bir tek bizim meyve-sebze alıcılarımız var” dedi.

Öneriler uygulansa gıda enflasyonu üçte bir düşer

Gıda enflasyonuyla mücadelede üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve sektör temsilcilerinin görüşlerinin dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Ekmen, “Devlet, bahsettiğim gerçek girdi maliyetlerini makul seviyelere çekerse gıda enflasyonu önemli ölçüde düşer. Bugün Mersin Borsası Başkanı Sayın Münir Şen’in önerileri hayata geçirilsin, gıda enflasyonu üçte bir oranında düşer. Ancak dinlemiyorlar. Uzmanları ve işi bilenleri dinlemiyorlar. İç piyasa fiyatlarını denetleme görevi İç Ticaret Genel Müdürlüğü’ndedir. İstanbul Başsavcılığı 40 meyve-sebze alıcısını tutukluyor ancak ilgili kurumların bundan haberi yok. Oysa bir fiyat manipülasyonu varsa öncelikle bunu ilgili kurumların tespit etmesi gerekir. Sonrasında sektör temsilcileri, iç piyasayı düzenlemek için destek aldıkları kişilerin tutuklandığını söylüyor. Maalesef iş bilmezlerin elinde memleketin hali bu” diye konuştu.