CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’ın ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a iki ayrı soru önergesi verdi.

OVP’de açıklanan enflasyon, büyüme, vergi, bütçe açığı, faiz ve kamu harcamaları rakamlarının birbirleriyle ciddi soru işaretleri yarattığını belirten Kış, ekonomi yönetimine, “Hükümet gerçekten 2027’de yüzde 21 enflasyon bekliyorsa, bütçenin birçok temel kalemi neden yüzde 40-50 bandında büyüyor?” diye sordu.

Yeni OVP’de 2026 yılı büyüme tahmini yüzde 3,8’den yüzde 3,3’e indirilirken yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 16’dan yüzde 28,5’e çıkarıldı. 2027 yılı için ise yüzde 4,2 büyüme ve yüzde 21 enflasyon öngörüldü.

Kış: “Enflasyon yüzde 21 ise bütçe neden yüzde 39 büyüyor?”

OVP rakamlarının kendi içinde açıklanmaya muhtaç bir tablo ortaya çıkardığını söyleyen Kış, 2027 yılı merkezi yönetim bütçe harcamalarının yaklaşık yüzde 38,7 artarak 27,3 trilyon liraya çıkmasının öngörüldüğüne dikkat çekti.

Mal ve hizmet alımlarında yüzde 44,4, cari transferlerde yüzde 45,3, sermaye transferlerinde ise yaklaşık yüzde 130 artış öngörüldüğünü belirten Kış, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Vatandaşa 2027 için yüzde 21 enflasyon hedefi açıklıyorsunuz; fakat bütçe harcamalarını yüzde 39’a yakın artırıyorsunuz. Mal ve hizmet alımlarında yüzde 44, cari transferlerde yüzde 45, sermaye transferlerinde yüzde 130 artış öngörüyorsunuz. O halde sormak zorundayız: Enflasyonla mücadelede ücret artışları risk görülüyor da kamu harcamalarındaki bu genişleme neden risk görülmüyor?”

2027 yılı sermaye transferlerinin yaklaşık 325 milyar liradan 750 milyar liraya çıkarılmasının öngörüldüğünü hatırlatan Kış, bu yaklaşık 425 milyar liralık ilave kaynağın hangi kurum ve programlara aktarılacağının açıklanmasını istedi. Cari transferlerin de yaklaşık 7 trilyon liradan 10,2 trilyon liraya çıkması öngörülüyor.

“Vergi yüzde 36,5 nasıl artacak?”

Kış’ın Mehmet Şimşek’e yönelttiği en kritik sorulardan biri ise 2027 vergi gelirleri oldu.

OVP’de 2027 için yüzde 21 enflasyon ve yüzde 4,2 reel büyüme öngörülürken vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 36,5 artırılmasının planlandığını belirten Kış, bu artışın kaynağını sordu.

Kış, şöyle konuştu:

“Enflasyon yüzde 21, büyüme yüzde 4,2 olacaksa vergi gelirlerini yüzde 36,5 nasıl artıracaksınız? Yeni vergiler mi gelecek? Vergi oranları mı artacak? İstisna ve muafiyetler mi kaldırılacak? Yoksa bütçeyi hazırlarken gerçekte yüzde 21’den daha yüksek bir enflasyon mu varsaydınız? Vatandaşın bilmesi gereken tam da budur.”

2027’de bütçe açığı 3,9 trilyon liraya dayanıyor

OVP’ye göre 2027 yılında bütçe açığının yaklaşık yüzde 46,5 artarak 3 trilyon 865 milyar liraya çıkması öngörülüyor.

Kış, yüzde 21’lik enflasyon hedefiyle bütçe açığında yüzde 46’yı aşan artışın aynı program içerisinde nasıl bağdaştırıldığının açıklanması gerektiğini söyledi.

“Bir tarafta dezenflasyon ve mali disiplin söylemi, diğer tarafta enflasyonun iki katından daha hızlı büyüyen bir bütçe açığı var” diyen Kış, 2026 ve 2027 yılları için bütçe açığının ve faiz dışı dengenin milli gelire oranlarının da açıklanmasını istedi.

“2027’de faize yaklaşık 4 trilyon lira”

Kış’ın gündeme taşıdığı bir diğer başlık faiz ödemeleri oldu.

2027 yılı faiz giderlerinin yaklaşık yüzde 40,7 artarak 3 trilyon 975 milyar liraya ulaşmasının öngörüldüğünü belirten Kış, bu rakamın 2027 için öngörülen MilliEğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ödenek teklif tavanlarının her birinden daha yüksek olduğuna dikkat çekti.

2027-2029 döneminde toplam faiz ödemesinin yaklaşık 13,9 trilyon liraya ulaşacağının öngörüldüğünü hatırlatan Kış, “Vatandaştan üç yılda 71,6 trilyon lira vergi toplanacak, bunun 13,9 trilyon lirası faize gidecek. Bu tabloyu başarı diye anlatamazsınız” dedi.

“2027 bütçesi seçim ekonomisinin işaretlerini mi taşıyor?”

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a verdiği önergesinde Kış, 2027 bütçesindeki olağan dışı harcama artışlarının erken seçim ekonomisi ihtimaliyle ilişkili olup olmadığını da sordu.

Sermaye transferlerinin yaklaşık yüzde 130, cari transferlerin yüzde 45,3, mal ve hizmet alımlarının ise yüzde 44,4 artırılmasının öngörüldüğünü hatırlatan Kış, bu yapının genişlemeci bir maliye politikasına işaret ettiğini belirtti.

Kış, erken seçim iddiasını kesin bir hüküm olarak değil, açıklanması gereken bir bütçe tercihi olarak gündeme taşıdı:

“2027 bütçesinin rakamları çok ciddi sorular doğuruyor. Sermaye transferleri iki kattan fazla artıyor, cari transferlere trilyonlarca liralık ilave kaynak ayrılıyor, bütçe açığı yüzde 46 büyüyor. Bu bütçe hangi ekonomik senaryoya göre hazırlanıyor? 2027 yılı için bir seçim ekonomisi senaryosu var mı, yok mu? Cumhurbaşkanlığı bunu açıkça yanıtlamalıdır.”

“2023 hedefi 2029 hedefi olarak yeniden karşımızda”

Kış, geçmiş OVP’lerde açıklanan hedeflerin sürekli ileri tarihlere taşındığına da dikkat çekti.

Geçmiş programlarda tek haneli enflasyona daha önce ulaşılacağı öngörülürken yeni OVP’de hedef 2029 yılına taşındı.

Benzer şekilde geçmişte 2023 yılı için açıklanan 25 bin dolar kişi başına gelir hedefinin, yeni OVP’de 2029 yılı için yeniden hedef haline getirildiğine dikkat çeken Kış, “Altı yıl önce gerçekleştirilemeyen hedefi altı yıl sonrasına taşıyıp yeni bir başarı hikâyesi gibi sunamazsınız” dedi.

İstihdam hedeflerinde de ciddi sapmalar bulunduğunu belirten Kış, önceki programda 2026 için yaklaşık 34 milyon 381 bin kişilik istihdam öngörülürken yeni OVP’de bu rakamın yaklaşık 32 milyon 579 bin kişide kaldığını hatırlattı.

“Hedefler değişiyor, fatura değişmiyor”

CHP’li Kış açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Enflasyon hedefi tutmuyor, yeni hedef açıklanıyor. Büyüme aşağı revize ediliyor. İstihdam hedefi kaçıyor. Tek haneli enflasyon sürekli erteleniyor. 2023 için verilen kişi başına 25 bin dolar sözü 2029’a taşınıyor.

Ama değişmeyen bir şey var: Vatandaşın ödediği vergi, faiz ve hayat pahalılığı.

Asıl sorumuz çok basit: Hükümetin gerçek 2027 senaryosu OVP’de yazan yüzde 21 enflasyon senaryosu mu, yoksa bütçenin rakamlarında başka bir 2027 mi saklı?

Hedeflerde sıkılaşma, bütçede gevşeme; ücretlerde baskı, vergide artış olmaz. Enflasyonla mücadelenin faturası yine işçinin, memurun, emeklinin ve dar gelirlinin sırtına yüklenemez.”